Whooping cough-Xiiq-dheer: sababaha, astaamaha, iyo daaweynta

Heybad
0


Pertussis, waxaa sidoo kale loo yaqaan qufaca xiiqdheerta, wuxuu noqon karaa cudur aad u daran carruurta iyo dadka waaweyn, gaar ahaan kuwa aad u da 'yar ama waayeel ah. Cudurku wuxuu keenaa qufac daran, taas oo adkeyneysa in la neefsado ama la qaato cunno ama cabitaan, muddo dheer. Waxay saameyn ku leedahay nidaamka neefsashada, taasoo adkeyneysa neefsashada ama qaadashada cuntada ama cabitaanka xitaa ka dib qufaca. Pertussis wuxuu ku faafi karaa qof ilaa qof isagoo la xiriiraya dareeraha sanka iyo afka qofka cudurka qaba, sida markay qufacaan.


Waa maxay qufaca xiiqdheerta?


Qunfaca loo yaqaan 'Whoping Cough', oo sidoo kale loo yaqaan Pertussis, waa cudur neef-mareenka ku faafa ee ay sababaan bakteeriyada Bordetella pertussis. Cudurka waxaa badanaa lagu gartaa nabarro daran oo qufaca aan la xakamayn karin oo mararka qaar lagu raaci karo matag. Waa mid si weyn loo kala qaado, kuna faafaya habka dhibcaha hawada ee la sii daayo marka cudurka uu neefsado ama hadlo. Kuwa leh nidaamka difaaca daciifka ah ayaa si gaar ah u nugul. Runta, Tani waxay caan ku ahayd Waqooyiga Ameerika horraantii qarnigii 20aad ilaa heer kumanaan carruur ah la dhigo isbitaal sanad walba oo inta badan ay la kulmaan cawaaqib xumo waarta sida dhaawaca maskaxda ee ka dhashay oksijiinta. In kasta oo tirooyinku ay tan iyo markii ay si weyn hoos ugu dhacday iyada oo ay ugu mahadcelinayaan barnaamijyada tallaalka baahsan — pertussis wali waa khatar.


Daawooyinka dabiiciga ah ee qufaca xiiqdheerta


Waxaa sababa bakteeriyada Bordetella pertussis, oo si fudud ugu faafta qufaca ama hindhisada. Calaamadaha kale ee aan qufaca lahayn ee qufaca waxaa ka mid ah ciriiriga sanka, sanka oo kacsan, iyo qandho heer hoose ah ( oo ka hooseysa 101 digrii Fahrenheit ). Fiiqyada qufulan ayaa dhici kara laakiin qof walba ma helo, gaar ahaan carruurta yaryar. Qaar ka mid ah xulashooyinka wanaagsan waxaa ka mid ah dawooyinka geedaha sida soosaarka abuur fenugreek ama budada xididka licorice. Waxay fududeyn karaan qulqulka qufaca iyada oo aan waxyeellooyin adag laga helin daawooyinka badan ee la soo iibsado ... [Akhri wax dheeraad ah ]

Daaweynta caafimaad ee qufaca 


In kasta oo ay run tahay in kiisaska inta badan qufaca xiiqdu ay yihiin kuwo khafiif ah dabeecadda isla markaana is-xalliya toddobaadyo gudahood, qaar baa la kulma astaamo aad u daran. Haddii adiga ama qof aad jeceshahay aad la halgameyso qufaca, ka dib ballan la samee dhaqtarkaaga isla markiiba. Waxaa jira xulashooyin daaweyn oo la heli karo si loo yareeyo dhibaatadaada inta jirkaagu la dagaallamayo caabuqa. Bukaanka qaar waxay ka helaan gargaar daawooyinka caadiga ah ee la iibsado sida Tylenol ( acetaminophen ) ama ibuprofen; kuwa kale waxay doorbidaan dawooyinka dhakhtarku qoro ee adag sida clarithromycin ( Biaxin ). Xaaladaha aadka u daran, dhakhaatiirtu mararka qaarkood waxay qoraan corticosteroids si loo yareeyo caabuqa meelaha qaarkood ee sambabka.

Tallaalka ka hortagga qufaca


Daaweynta lagu taliyay ee qufaca xiiqdu waa tallaal ( DT ama DTap ) oo la siiyo carruurta da'doodu tahay 2 bilood, 4 bilood, 6 bilood iyo 15 – 18 bilood jir. Tallaalku waa mid nabdoon oo waxtar leh; kuma jiraan nooc kasta oo sunta xiiq-dheerta ah. Inta badan awoodaha carruurta Waqooyiga Ameerika waxaa si joogto ah looga tallaalo qufaca; hase yeeshe dad badan oo waaweyn ma helaan tallaalada xoojinta sida caadiga ah.


Ka ilaali dadka kale cudurka


Sida ugu wanaagsan ee aad naftaada u ilaalin karto waa in tallaalka qaadato. Haddii aad uur leedahay ama aad qorsheynaysid inaad uur yeelato, sida ugu dhakhsaha badan u hel tallaalka xoojinta Tdap-kaaga — si ku-meel-gaadh ah laba toddobaad gudahood markii aad dhaleyso. Ilmahaaga cusub wuxuu sidoo kale heli doonaa qiyaasta DTap ka hor inta aan laga soo bixin isbitaalka. Laakiin haddii aan lagu tallaalin muddo dheer ( ama gabi ahaanba ), waxaa jira taxaddarro aad qaadan karto. Dadka qaba xiiqdheerta ayaa u muuqda inay ku faafiyaan qufaca, hindhisada iyo xitaa neefsashada dadka kale. Haddii qof qaba qufaca xiiq-dheerta uu la xiriiro cunug ka yar 1 sano jir, tusaale ahaan, waxay khatar ku noqon kartaa cunuggaas maxaa yeelay nidaamyadooda difaaca jirka si buuxda looma horumarin weli.

Post a Comment

0 Comments
Post a Comment (0)